Bất ngờ mất kế sinh nhai

Những ngày gần đây, hàng trăm hộ dân thôn Tân Long Mỹ và Long An, xã Gia Vân (Ninh Bình) đứng ngồi không yên, thấp thỏm trước việc nhiều diện tích đất cấy lúa của gia đình bị thu hồi, lo âu mất kế sinh nhai.

Phóng viên Dân trí có mặt tại xã Gia Vân vào buổi chiều ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, trên một số cánh đồng không khí cày bừa đất, cấy lúa rộn vang. Bà con nông dân tranh thủ những ngày nắng ấm hăng say cấy cày vụ lúa chiêm xuân để chuẩn bị nghỉ ngơi ăn Tết.

Tại thôn Tân Long Mỹ khung cảnh lại ảm đạm, nhiều bà con thường ngày chân lấm tay bùn, giờ đến ngày mùa lại đang ngồi chơi xơi nước vì… thất nghiệp. Bà N.T.S. thở dài: “Nhà tôi có 5 sào đất cấy lúa, kế sinh nhai cho 7 miệng ăn. Mới đây, gia đình bất ngờ nhận được thông báo thu hồi đất của chính quyền địa phương. Mọi người trong gia đình đang chuẩn bị xuống đồng vụ chiêm, giờ chẳng còn việc gì để làm”.

Không chỉ gia đình bà S. mà hàng chục hộ dân trong thôn cũng trong tình cảnh tương tự. Bà con trong thôn họp nhau lại, bàn tán xôn xao về việc thu hồi đất của chính quyền để xây dựng cụm công nghiệp. Mọi người cho rằng, việc UBND xã ra thông báo thu hồi đất của dân là gấp gáp, không báo trước rồi cấm luôn bà con xuống lúa vụ mới khiến nhiều hộ rơi vào tình cảnh dở khóc dở cười.

Ông N.V.T. nói: “Chính quyền có thông báo thu hồi hết diện tích đất cấy lúa của chúng tôi. Vụ mùa trước làm chỉ được bát cháo, đến vụ chiêm là hy vọng chính để các gia đình có lúa ăn, giờ bất ngờ bị thu hồi đất, không cho chúng tôi sản xuất trên cánh đồng đó nữa, người dân chúng tôi không biết sẽ phải sống sao”.

Cũng theo ông T., những hộ dân có đất bị thu hồi nhiều ngày qua chỉ biết thở dài. Ông cùng nhiều người đã đến UBND xã để hỏi nhưng không nhận được câu trả lời thỏa đáng. Người dân không rõ, việc thu hồi đất để cho doanh nghiệp đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng cụm công nghiệp thì giá đất được đền bù như thế nào?, hộ dân có đất có được thỏa thuận giá đền bù hay không?.

“Điều quan trọng nhất khiến các hộ dân chúng tôi lo lắng là diện tích đất trồng lúa là kế sinh nhai của gia đình bất ngờ bị thu hồi ngay trước vụ sản xuất mới. Các hộ dân chúng tôi không biết lấy gì sinh kế trong thời gian tới”, ông T. nói.

Thu hồi đất cho dự án phát triển kinh tế – xã hội

Liên quan đến những ý kiến của các hộ dân nêu trên, phóng viên Dân trí đã có cuộc trao đổi với lãnh đạo UBND xã Gia Vân. Ông Vũ Hoài Chương, Chủ tịch UBND xã Gia Vân cho biết, Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng Cụm công nghiệp Gia Lập, xã Gia Vân là dự án phục vụ phát triển kinh tế – xã hội địa phương. Vì thế, UBND tỉnh giao cho UBND xã đứng ra thu hồi đất, sau đó bàn giao mặt bằng cho doanh nghiệp triển khai dự án.

Chủ tịch UBND xã Gia Viên cho biết thêm, dự án đã được quy hoạch chi tiết và đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, nhằm tạo điều kiện thu hút các nhà đầu tư thứ cấp thuê đất để thực hiện dự án công nghiệp sạch. Vì thế, chính quyền địa phương đã có kế hoạch cụ thể để thực hiện công tác GPMB.

“UBND xã đã tổ chức họp với người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất, người có quyền lợi và nghĩa vụ có liên quan trong khu vực thu hồi đất. Sau đó, UBND xã đã có thông báo thu hồi đất gửi đến các hộ gia đình có đất bị thu hồi.

Thời gian tới, UBND xã sẽ thực hiện việc điều tra, đo đạc, kiểm đếm, sau đó lập thẩm định, phê duyệt, công khai phương án bồi thường hỗ trợ”, ông Chương cho hay.

Đại diện Phòng Kinh tế xã Gia Vân cho biết, tổng diện tích đất thu hồi để thực hiện dự án nói trên là 32,194ha. Trong đó có hơn 200 hộ dân có đất nông nghiệp bị thu hồi và đất do UBND xã quản lý. Diện tích đất thu hồi chủ yếu là đất nông nghiệp, vì thế không phải thực hiện việc tái định cư.

Về vấn đề nhiều hộ dân lo mất kế sinh nhai, vị đại diện Phòng Kinh tế cho hay, UBND xã có thông báo thu hồi đất của các hộ gia đình để thực hiện dự án theo các quy định hiện hành. Từ khi có thông báo thu hồi đất thì người dân không được sản xuất trên ruộng lúa, nếu người dân cố tình cấy lúa sẽ tự chịu thiệt hại vì đây là tài sản hình thành sau khi có thông báo nên sẽ không được đền bù.

“Về sinh kế cho người dân, chính quyền địa phương sẽ áp dụng theo các quy định hiện hành để đảm bảo đời sống, ổn định việc làm cho nhân dân, trong đó có việc áp giá đất phù hợp nhất, hỗ trợ gạo cho các hộ gia đình bị thu hồi đất”, lãnh đạo Phòng Kinh tế xã cho hay.