Theo dự thảo luật vừa được Bộ Tư pháp công bố, 8 nhóm giao dịch bắt buộc công chứng gồm:

– Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất; hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, tài sản gắn liền với đất…

– Hợp đồng cho thuê, cho thuê lại quyền sử dụng đất; hợp đồng hợp tác kinh doanh bằng quyền sử dụng đất…

– Hợp đồng mua bán, thuê mua, tặng cho, đổi, góp vốn, thế chấp bằng nhà ở giữa các cá nhân hoặc giữa các cá nhân với tổ chức không hoạt động kinh doanh bất động sản.

– Hợp đồng chuyển nhượng hợp đồng kinh doanh bất động sản, hợp đồng mua bán, thuê mua nhà ở, công trình xây dựng…

– Văn bản về thừa kế quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, tài sản gắn liền với đất; văn bản thừa kế về nhà ở.

– Văn bản lựa chọn người giám hộ; thỏa thuận về việc mang thai hộ.

– Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ.

– Các loại giao dịch khác được luật quy định phải công chứng.

Theo Bộ Tư pháp, dù có ưu điểm nhưng cũng có một số ý kiến cho rằng không nên quy định theo hướng liệt kê như trên.

Luật Công chứng chỉ nên quy định về các vấn đề liên quan đến trình tự, thủ tục công chứng, quản lý nhà nước về công chứng. Các loại giao dịch phải công chứng nên được quy định tại các luật như Luật Đất đai, Luật Nhà ở…

Khi xây dựng luật, Bộ Tư pháp đã tiến hành rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến giao dịch phải công chứng, chứng thực, qua đó đề xuất hai phương án sửa đổi.

Phương án thứ nhất, cơ bản giữ nguyên như luật hiện nay và chỉnh lý theo hướng giao dịch phải công chứng là giao dịch được luật quy định phải công chứng, không bao gồm giao dịch được luật giao Chính phủ quy định.

Nếu áp dụng phương án này sẽ giảm 6 loại giao dịch phải công chứng đang được quy định trong các nghị định mà không ảnh hưởng đến thẩm quyền, trách nhiệm xác định giao dịch phải công chứng tại các luật hiện hành, cũng như luật ban hành thời gian tới.

Phương án hai, Bộ Tư pháp đề xuất liệt kê cụ thể 8 loại giao dịch phải công chứng và giao dịch công chứng theo yêu cầu như trên. Ưu điểm của phương án này sẽ giảm 7 giao dịch phải công chứng theo quy định của các luật, nghị định hiện hành.

Bộ này nhận định việc quy định trực tiếp về giao dịch phải công chứng trong luật sẽ giúp công chứng viên và người yêu cầu công chứng có thể xác định được ngay loại giao dịch dự kiến thực hiện có thuộc trường hợp phải công chứng hay không.

Như Dân trí thông tin trước đó, Tổ công tác về cắt giảm thủ tục hành chính trong lĩnh vực công chứng, chứng thực, hộ tịch (Bộ Tư pháp) đề xuất chuyển 8 loại giao dịch đang bắt buộc phải công chứng, chứng thực sang công chứng, chứng thực tự nguyện, theo yêu cầu. 14 loại giao dịch phải công chứng, chứng thực được đề xuất giữ nguyên.