Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) nêu rõ yêu cầu trong văn bản vừa gửi tới các Sở Nông nghiệp và Môi trường địa phương.

Cơ quan này đề nghị tăng cường giám sát chủ động tại các cơ sở, hộ chăn nuôi lợn, nhất là những khu vực có mật độ dơi ăn quả cao hoặc gần khu bảo tồn thiên nhiên. Theo dõi chặt chẽ các đàn lợn có biểu hiện bất thường về hô hấp hoặc thần kinh và kịp thời báo cáo, lấy mẫu xét nghiệm RT-PCR khi phát hiện nghi ngờ.

Công tác kiểm soát giết mổ, kiểm dịch vận chuyển lợn được yêu cầu siết chặt, không để lợn không rõ nguồn gốc xâm nhập chuỗi cung ứng. Người tham gia giết mổ, vận chuyển và tiếp xúc với động vật phải thực hiện nghiêm các quy định về vệ sinh cá nhân.

Ngành nông nghiệp địa phương hướng dẫn người chăn nuôi thực hành chăn nuôi an toàn sinh học một cách thực chất, từ việc lắp đặt lưới chắn ngăn dơi, chim xâm nhập, bảo đảm nguồn thức ăn và nước uống không bị nhiễm chất thải của động vật hoang dã, đến quản lý môi trường chăn nuôi, phát quang bụi rậm, không trồng cây ăn quả thu hút dơi ngay sát chuồng trại…

Việc hạn chế tiếp xúc, không để người lạ và phương tiện chưa được vệ sinh, khử trùng ra vào khu vực chăn nuôi cũng được nhấn mạnh.

Cục Chăn nuôi và Thú y đề nghị địa phương tuyên truyền, khuyến cáo người dân thực hiện nghiêm nguyên tắc “5 không”: Không nuôi nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật hoang dã; không săn bắt, giết mổ; không sử dụng, tiêu thụ thịt động vật hoang dã; không để vật nuôi tiếp xúc với động vật hoang dã; không che giấu dịch bệnh.

Khi phát hiện gia súc có biểu hiện bất thường hoặc hiện tượng chim, dơi chết hàng loạt, người dân không được tự ý xử lý hay bán chạy mà phải báo ngay cho chính quyền địa phương hoặc cơ quan thú y để lấy mẫu, xử lý đúng quy định.

Thông tin từ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm của Bộ Y tế cho thấy, từ ngày 27/12/2025 đến 27/1, tại bang Tây Bengal, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah, trong đó có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định.

Trước nguy cơ dịch bệnh có thể lan rộng trong khu vực Đông Nam Á, bao gồm cả Việt Nam, các cơ quan chuyên môn đã sớm đưa ra cảnh báo và kích hoạt các biện pháp phòng ngừa từ xa.

Virus Nipah (NiV) là tác nhân gây bệnh thuộc họ Paramyxoviridae, giống Henipavirus, có quan hệ gần với virus Hendra. Ổ chứa tự nhiên của virus là loài dơi ăn quả thuộc giống Pteropus (dơi ngựa), với khả năng đào thải virus qua nước tiểu, nước bọt và phân. Đây là bệnh có tỷ lệ tử vong rất cao ở người, dao động từ 40 đến 75%.

Bệnh do virus Nipah lần đầu bùng phát mạnh tại Malaysia năm 1998, chủ yếu trên đàn lợn và lây sang người chăn nuôi. Sau đó, Singapore ghi nhận các ca nhiễm năm 1999 ở công nhân lò mổ do tiếp xúc với lợn nhập khẩu từ vùng dịch.

Theo Cục Chăn nuôi và Thú y, thời gian ủ bệnh ở người thường từ 4 đến 14 ngày, nhưng có thể kéo dài tới 45 ngày. Ở lợn, thời gian ủ bệnh phổ biến 7-14 ngày. Trên đàn lợn, các triệu chứng thường gặp là sốt, khó thở, ho khàn mạnh, kèm theo các biểu hiện thần kinh như co giật, yếu chân hoặc tử vong đột ngột…