Chiều 5/1, Văn phòng Chủ tịch nước họp báo, công bố lệnh của Chủ tịch nước về các luật vừa được Quốc hội khóa XV thông qua, trong đó có Luật Dân số.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cho biết Luật Dân số gồm 8 chương, 30 điều, có hiệu lực thi hành từ 1/7.

Một trong những điểm mới của Luật được Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương đề cập, là các giải pháp nhằm duy trì mức sinh thay thế. Theo đó, Luật quy định tăng thời gian nghỉ thai sản, hỗ trợ tài chính khi sinh con, bổ sung đối tượng được mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội với phụ nữ sinh từ 2 con.

Cụ thể, với trường hợp sinh con thứ hai, Luật Dân số quy định thời gian nghỉ thai sản đối với lao động nữ là 7 tháng; lao động nam là 10 ngày làm việc khi vợ sinh con.

Phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ ở tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế và phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi, theo quy định của Luật, sẽ được hỗ trợ tài chính khi sinh con. Căn cứ điều kiện kinh tế – xã hội trong từng thời kỳ, Chính phủ quy định mức hỗ trợ và trình tự, thủ tục thực hiện việc hỗ trợ.

Người có từ 2 con đẻ trở lên cũng sẽ được ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật về nhà ở.

Trả lời thêm thông tin về chính sách này, ông Phạm Vũ Hoàng, Phó Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế) cho biết bên cạnh nhóm chính sách tổng thể, vĩ mô về công tác dân số, Luật cũng có những chính sách cụ thể về duy trì mức sinh thay thế, trong đó quy định bổ sung đối tượng mua, thuê mua và thuê nhà ở xã hội theo pháp luật về nhà ở.

Ông Hoàng cho biết, Luật Dân số có sửa đổi cụ thể tại Điều 29, bổ sung đối tượng cụ thể được ưu tiên mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội.

“Chúng tôi đang tham mưu Chính phủ xây dựng các văn bản như nghị định, thông tư hướng dẫn luật. Bộ Y tế sẽ phối hợp với Bộ Xây dựng xây dựng Thông tư 05 sửa đổi, bổ sung về quy định chi tiết một số điều của Luật Nhà ở, mẫu giấy tờ chứng minh đối tượng, điều kiện được hưởng chính sách về nhà ở xã hội, dự kiến hoàn thành trước 15/5”, ông Hoàng nói.

Cũng theo quy định mới của Luật Dân số, lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức; thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi (trừ trường hợp do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định để phục vụ chẩn đoán và điều trị các bệnh liên quan đến giới tính), sẽ là hành vi bị nghiêm cấm. Hành vi cưỡng bức, ép buộc việc sinh con hoặc không sinh con, cũng bị nghiêm cấm.

Nhằm giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, luật khuyến khích đưa nội dung không trọng nam hơn nữ, không lựa chọn giới tính khi sinh vào hương ước, quy ước của cộng đồng dân cư.

Người có hành vi thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi để phá thai sẽ bị đình chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh.

Ngoài ra, luật cũng sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật có liên quan đến công tác dân số.

Theo đó, Luật Dân số đã sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 139 của Bộ luật Lao động theo hướng “Lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 6 tháng; trường hợp sinh con thứ hai, lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 7 tháng; thời gian nghỉ trước khi sinh không quá 2 tháng. Trường hợp lao động nữ sinh đôi trở lên thì tính từ con thứ hai trở đi, cứ mỗi con, người mẹ được nghỉ thêm 1 tháng”.

Trường hợp vợ sinh đôi hoặc vợ sinh con thứ hai thì được nghỉ 10 ngày làm việc. Trường hợp sinh ba trở lên thì được nghỉ thêm 3 ngày làm việc cho mỗi con tính từ con thứ ba trở đi, theo quy định của Luật Dân số.

Luật Dân số có hiệu lực kể từ ngày 1/7, nhưng riêng các quy định về hỗ trợ tài chính khi sinh con đối với phụ nữ ở tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế và hỗ trợ tài chính khi sinh con đối với phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi, sẽ có hiệu lực muộn hơn, từ 1/1/2027.