Động thái này diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục đưa ra những lời đe dọa cứng rắn đối với Tehran, đặc biệt sau các cuộc biểu tình chống chính phủ ở Iran.

Lực lượng tấn công được Mỹ và đồng minh tập hợp

Chuyên trang phân tích quân sự Military Chronicles cho biết, theo các nguồn tin, lực lượng tấn công được triển khai ở các nước láng giềng của Iran bao gồm một số lượng lớn khí tài quân sự từ Mỹ, Anh, Israel, Qatar, Ả rập Xê út và UAE, trong đó:

Không quân Mỹ: 54 F-35A, 72 F-15E, 24 A-10, 8 máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không E-3 AWACS, 42 máy bay tiếp dầu trên không gồm 37 chiếc KC-135 và 5 chiếc KC-46 cùng 4 UAV MQ-4C.

Hải quân Mỹ: 20 F/A-18E, 10 F/A-18F, 10 F-35C, 7 EA-18G, 4 máy bay cảnh báo sớm E-2D.

Không quân Hoàng gia Anh: 11 tiêm kích Eurofighter Typhoon, 5 máy bay tiếp dầu trên không KC-2 / KC-3 Voyager, 1 UAV MQ-9B Protector.

Không quân Israel: 173 F-16C/I, 66 F-15I, 48 F-35I, 7 máy bay tiếp dầu trên không KC-707 “Re’em”, 2 máy bay cảnh báo sớm G550 Nachshon (AEW), 2 EL/M-2075 Phalcon, 4 G550 Oron (ISR).

Không quân Qatar: 36 F-15QA, 31 Rafale, 20 Eurofighter Typhoon, 6 máy bay tiếp dầu A330 MRTT.

Không quân Ả rập Xê út: 15 máy bay tiếp dầu trên không gồm 6 A330 MRTT (KC-3A), 7 KC-130H, 2 KC-130J; 2 máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy Saab 2000 AEW&C.

Không quân UAE: 59 tiêm kích Mirage 2000-9.

Về lực lượng hải quân, Mỹ đã điều động 1 tàu sân bay (USS Abraham Lincoln – CVN-72), 1 tàu sân bay khác cũng có thể sớm góp mặt (USS George H.W. Bush – CVN-77), 9 tàu khu trục dẫn đường, 2 tàu ngầm mang tên lửa, 1 tàu viễn chinh, 1 tàu vận tải đổ bộ và 4 tàu hỗ trợ.

Động thái của Mỹ và phản ứng của Iran

Tổng thống Trump tuyên bố một “hạm đội lớn” của Mỹ đang hướng về vùng Vịnh, làm dấy lên lo ngại về sự leo thang quân sự. Nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln được cho là đã có mặt tại Trung Đông, kèm theo đó là các tàu khu trục lớp Arleigh Burke được trang bị tên lửa hành trình Tomahawk có khả năng tấn công sâu vào Iran. Các tàu này cũng được trang bị hệ thống Aegis để phòng thủ tên lửa.

Lần cuối cùng Mỹ tập trung lực lượng lớn ở Trung Đông là vào tháng 6/2025, trước khi tấn công 3 địa điểm hạt nhân của Iran trong cuộc chiến 12 ngày giữa Israel và Tehran.

Đáp lại, quan chức cấp cao Iran Ali Abdollahi Aliabadi cảnh báo rằng bất kỳ cuộc tấn công quân sự nào vào Iran, Tehran sẽ biến tất cả các căn cứ của Mỹ trong khu vực thành “mục tiêu hợp pháp”.

Tướng Mohammad Pakpour, chỉ huy IRGC, tuyên bố Iran “sẵn sàng cho mọi tình huống, ngón tay đã đặt trên cò súng” và cảnh báo Washington và Israel “tránh mọi tính toán sai lầm”.

IRGC cũng công bố video cho thấy vị trí các căn cứ của Mỹ trong khu vực. Đồng thời, họ cũng đe dọa sẽ bắn chìm tàu sân bay Mỹ đang có mặt tại khu vực khi công bố đoạn clip ghi lại hình ảnh UAV của họ bay ngay phía trên 1 chiếc hàng không mẫu hạm, ghi rõ mọi hoạt động.

Tình hình biểu tình và lệnh trừng phạt

Các cuộc biểu tình chống chính phủ ở Iran, bắt đầu từ ngày 28/12 đã lan rộng ra nhiều nơi trên hầu khắp cả nước khiến lực lượng an ninh phải rất vất vả mới làm hạ nhiệt. Truyền thông nhà nước Iran cho biết 3.117 người đã thiệt mạng, trong đó có 2.427 thường dân và thành viên lực lượng an ninh.

Mỹ đã áp đặt các lệnh trừng phạt mới đối với một đội tàu gồm 9 tàu và chủ sở hữu của chúng, cáo buộc họ vận chuyển hàng trăm triệu USD dầu mỏ của Iran ra thị trường nước ngoài, vi phạm lệnh trừng phạt.

Sự leo thang căng thẳng đã dẫn đến việc tạm dừng một số chuyến bay. Air France và Luxair đã hủy hoặc hoãn các chuyến bay đến Dubai. Một số chuyến bay của KLM đến Amsterdam và Tel Aviv cũng bị hủy.

Các chuyên gia nhận định, một khi bị đe dọa tới sự tồn vong, Iran có thể sẽ leo thang mạnh mẽ trên nhiều mặt trận, bao gồm các cuộc tấn công vào mục tiêu của Mỹ trong khu vực, gây áp lực lên các đồng minh như Israel và phá vỡ dòng chảy năng lượng toàn cầu, đặc biệt là tại eo biển Hormuz.

Mặc dù chưa có dấu hiệu nào cho thấy giao tranh sắp xảy ra, các bên tham chiến trong khu vực đang ngày càng chuẩn bị cho xung đột. Tình hình vẫn còn bất ổn và đang được theo dõi sát sao.