Bà Lê Ngọc Hân, Bí thư Đảng ủy đặc khu Cô Tô, tỉnh Quảng Ninh, nhấn mạnh như vậy trong tham luận “Bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu – Trụ cột chiến lược trong phát triển bền vững của kỷ nguyên mới nhìn từ thực tiễn đặc khu Cô Tô, tỉnh Quảng Ninh” trình bày tại Đại hội XIV của Đảng.

Bà Hân nhận định, Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã đánh dấu bước phát triển đột phá trong tư duy lý luận khi lần đầu tiên đặt vấn đề bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu ngang tầm với phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng – an ninh.

Dự thảo văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu là điều kiện tiên quyết cho phát triển bền vững; đồng thời xác định rõ việc hoàn thiện thể chế phát triển phải gắn liền với thực hiện đồng bộ 4 chuyển đổi: Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng và chuyển đổi cơ cấu, chất lượng nguồn nhân lực.

“Đây là bước chuyển tư duy căn bản, coi môi trường là nguồn lực phát triển mới”, bà Hân nói.

Điểm đột phá mới nhất được đề cập sâu trong dự thảo Văn kiện Đại hội XIV là việc gắn kết sâu sắc giữa môi trường – khí hậu với an ninh quốc gia, an ninh con người nhằm mục tiêu ổn định chính trị – xã hội và bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, theo bà Hân. Định hướng phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế carbon thấp là “kim chỉ nam” cho đổi mới mô hình tăng trưởng nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh mới.

“Sợi chỉ đỏ” xuyên suốt cho phát triển ở các địa phương

Những quan điểm, định hướng trên của Đảng trở thành “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt cho phát triển ở các địa phương, đặc biệt những địa bàn có hệ sinh thái đặc thù như đặc khu Cô Tô và tỉnh Quảng Ninh.

Cô Tô là đặc khu tiền tiêu phía Đông Bắc của Tổ quốc, án ngữ cửa ngõ Vịnh Bắc Bộ, có vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng – an ninh, chủ quyền biển đảo.

Đây là một trong 13 đặc khu của cả nước được thành lập sau sắp xếp đơn vị hành chính khi thực hiện mô hình chính quyền hai cấp, khẳng định quan điểm lớn của Đảng trong chiến lược tiến ra biển, thúc đẩy phát triển nhanh, mạnh, bền vững gắn chặt với giữ vững địa bàn chiến lược.

Cô Tô có 74 đảo, quản lý diện tích biển rộng lên tới 300km2 (lớn gấp 6 lần so với đất nổi). Nơi đây thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão, áp thấp nhiệt đới, gió mùa Đông Bắc. Đặc khu Cô Tô luôn xác định bảo vệ môi trường là “bảo vệ ngôi nhà sống” của chính mình, thích ứng biến đổi khí hậu là tất yếu, khách quan.

Bà Lê Ngọc Hân nhấn mạnh, đặc khu Cô Tô kiên định quan điểm lấy môi trường sinh thái biển đảo là “giá trị cốt lõi” và “lợi thế cạnh tranh bền vững”.

Địa phương tập trung phát triển du lịch xanh; sàng lọc nghiêm ngặt, loại bỏ các dự án có nguy cơ ô nhiễm môi trường. Thành quả cho nỗ lực đó là thương hiệu “Cô Tô xanh – sạch – đẹp – bền vững” đã được khẳng định và minh chứng bằng việc Đặc khu vinh dự nhận giải thưởng du lịch bền vững ASEAN vào tháng 1/2026 tại Philippines.

Đột phá trong bảo tồn đa dạng sinh học cũng được Bí thư Cô Tô nhắc tới. Tháng 12/2025, Quảng Ninh ban hành quyết định thành lập Khu bảo tồn biển Cô Tô – Đảo Trần – cụ thể hóa trực tiếp quan điểm của Đảng về quản lý, sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên; bảo vệ, phục hồi các hệ sinh thái tự nhiên, đóng góp thiết thực vào mạng lưới bảo tồn biển quốc gia.

Bên cạnh đó, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản trị xanh cũng đóng vai trò quan trọng. Cô Tô đặt mục tiêu trước năm 2030 trở thành hình mẫu chuyển đổi số khu vực hải đảo, trong đó tăng cường ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số quản lý tài nguyên, quản trị biến đổi khí hậu và chuyển mạnh từ ứng phó bị động sang chủ động thích ứng, phòng ngừa rủi ro từ sớm.

Cô Tô cũng đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu. Nhiều công trình hạ tầng trọng điểm được đầu tư, như cầu vượt biển nối đảo Cô Tô lớn – đảo Thanh Lân, hệ thống giao thông trục chính, đê kè kiên cố.

Đặc biệt, năm 2025 khu neo đậu tránh trú bão gắn với Khu dịch vụ hậu cần nghề cá đi vào hoạt động trở thành điểm tựa vững chắc cho ngư dân tại ngư trường Bắc Vịnh Bắc Bộ gắn với bảo đảm quốc phòng – an ninh, chủ quyền biển đảo toàn tuyến biển Đông Bắc Tổ quốc.

“Những kết quả tại Cô Tô là minh chứng cho thấy giữ được biển sạch – đảo xanh chính là giữ được sinh kế, giữ ổn định xã hội và củng cố “thế trận lòng dân” nơi tuyến đầu Tổ quốc. Đồng thời khẳng định bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu là động lực nội sinh của phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới”, bà Hân chia sẻ.

Đề xuất cơ chế, chính sách đủ mạnh cho 13 đặc khu

Trong giai đoạn 2025-2030, Đảng bộ đặc khu Cô Tô đặt ra các chỉ tiêu cao hơn, áp lực hơn về môi trường khẳng định quyết tâm chính trị mạnh mẽ. Phấn đấu 100% rác thải đại dương tại các bãi biển du lịch được thu gom, xử lý; loại bỏ đồ nhựa dùng một lần.

Lãnh đạo đặc khu Cô Tô đề nghị Trung ương có cơ chế, chính sách đủ mạnh cho 13 đặc khu và các địa phương hải đảo trong đầu tư hạ tầng thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển kinh tế xanh.

Bí thư Cô Tô cũng đề xuất bổ sung 13 đặc khu vào nhiệm vụ trong Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV về triển khai phòng, chống thiên tai, ứng phó biến đổi khí hậu.

“Thực tiễn tại đặc khu Cô Tô khẳng định rằng khi quan điểm của Đảng về bảo vệ môi trường được vận dụng đúng đắn, sáng tạo, phù hợp với điều kiện cụ thể, thì không chỉ bảo vệ được hệ sinh thái mà còn mở ra không gian phát triển mới, bền vững”, Bí thư Đảng ủy đặc khu Cô Tô Lê Ngọc Hân bày tỏ.