Chiều 21/1, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng trình bày tham luận “Hoàn thiện thể chế, pháp luật về huy động, sử dụng nguồn lực tài chính đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững” tại Đại hội XIV của Đảng.

Nhận diện một số “điểm nghẽn”

Theo ông Thắng, Đại hội XIII của Đảng tiếp tục xác định đột phá về thể chế là một trong ba đột phá chiến lược. Tại Nghị quyết 66, Bộ Chính trị tiếp tục nhấn mạnh việc xây dựng và thi hành pháp luật chính là “đột phá của đột phá”, nhiệm vụ trọng tâm, cần đi trước một bước để mở đường cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Quán triệt các chỉ đạo này, Đảng ủy Bộ Tài chính đã lãnh đạo toàn ngành tập trung nguồn lực cao nhất, đổi mới tư duy, tạo chuyển biến mạnh mẽ và toàn diện trong xây dựng và hoàn thiện thể chế.

Bộ Tài chính đã trình Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, Nghị quyết 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước, trình ban hành và ban hành theo thẩm quyền 929 văn bản quy phạm pháp luật, trong đó có 65 luật, nghị quyết của Quốc hội để tháo gỡ các điểm nghẽn, đáp ứng yêu cầu phát triển mới, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương, cùng sự ủng hộ của người dân, cộng đồng doanh nghiệp, thể chế về tài chính và ngân sách đã góp phần giúp đất nước đạt được các kết quả thắng lợi, theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng.

Nổi bật là quy mô vốn đăng ký của doanh nghiệp tăng 37,6% so với năm 2020; thu ngân sách nhà nước cả giai đoạn ước đạt gần 9,9 triệu tỷ đồng, vượt mục tiêu và gấp 1,4 lần nhiệm kỳ trước. Tổng vốn đầu tư công đạt khoảng 3,4 triệu tỷ đồng, tăng gần 55% so với nhiệm kỳ trước.

Thị trường chứng khoán được nâng hạng, quy mô vốn hóa thị trường tăng 1,9 lần so với năm 2020. Thành lập và đưa vào vận hành Trung tâm tài chính quốc tế, các khu thương mại tự do thế hệ mới.

Bên cạnh kết quả đạt được, với tinh thần “tự soi tự sửa”, Đảng bộ Bộ Tài chính thừa nhận còn một số “điểm nghẽn” cần phải tiếp tục được hoàn thiện trong thời gian tới.

Thứ nhất, làm thế nào để pháp luật về tài chính ngân sách theo kịp yêu cầu thực tế của cuộc cách mạng khoa học công nghệ.

Thứ hai, năng lực thực thi chính sách chưa đồng đều, một số vấn đề còn chậm được giải quyết, hiệu quả sử dụng vốn chưa cao.

Thứ ba, quy mô thị trường vốn chưa tương xứng với tiềm năng thực sự, chưa thực sự trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn chính của nền kinh tế.

GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500USD

Giai đoạn 2026-2030 nước ta sẽ tăng tốc, bứt phá, bước vào kỷ nguyên mới để hiện thực hóa khát vọng trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Do vậy, ông Thắng nói Đảng ủy Bộ Tài chính nhất trí cao với các mục tiêu, tầm nhìn, định hướng và nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn này như dự thảo nghị quyết, đặc biệt mục tiêu tốc độ tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên bảo đảm mục tiêu phát triển bền vững, GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD, tổng vốn đầu tư toàn xã hội bình quân khoảng 40% GDP.

Để hiện thực hóa những mục tiêu này, dự thảo nghị quyết xác định nhiệm vụ tập trung hoàn thiện toàn diện, đồng bộ thể chế, phát triển nhanh, bền vững đất nước, trong đó thể chế kinh tế là trọng tâm.

Bộ trưởng Thắng khẳng định đây là mệnh lệnh để ngành tài chính tiếp tục đổi mới tư duy, cách làm, hành động quyết liệt hơn nữa trong xây dựng và hoàn thiện thể chế. Trong đó sẽ tập trung vào nhiều nhóm nhiệm vụ.

Bộ Tài chính sẽ tham mưu ban hành toàn bộ các văn bản hướng dẫn các luật, nghị quyết mới được Quốc hội thông qua ngay trong quý I/2026 theo đúng chỉ đạo của Tổng Bí thư để đưa các chủ trương, chính sách đột phá của Đảng vào cuộc sống nhanh nhất.

Song song với đó sẽ tham mưu thể chế hóa, triển khai hiệu quả các nghị quyết của Đảng về phát triển các thành phần kinh tế, hiện thực hóa khát vọng phát triển thành hành động và kết quả cụ thể.

Phát huy vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước, phát triển kinh tế tư nhân thực sự trở thành một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế, hỗ trợ phát triển, mở rộng thị trường cho kinh tế tập thể, hợp tác xã, thu hút và sử dụng hiệu quả vốn đầu tư nước ngoài cũng được Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh.

Ngành sẽ tiếp tục hoàn thiện và thực hiện chính sách tài khóa mở rộng, có trọng tâm, trọng điểm, phối hợp chặt chẽ, hài hòa với chính sách tiền tệ và các chính sách khác để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng cao, vừa đảm bảo an ninh, an toàn tài chính quốc gia, ổn định kinh tế vĩ mô.

Bên cạnh đó, theo ông Thắng, sẽ tiếp tục tái cơ cấu, nâng cao hiệu quả đầu tư công, tập trung nguồn lực cho các dự án đột phá, quán triệt tư duy hạch toán kinh tế trong lựa chọn và thực hiện từng dự án. Đặc biệt, bảo đảm cả nước không quá 3.000 dự án sử dụng vốn ngân sách trung ương nhằm thu hút, dẫn dắt nguồn lực đầu tư của các thành phần kinh tế khác.

Thị trường chứng khoán sẽ được phát triển sâu rộng, hiện đại và hội nhập trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn, chủ yếu cho nền kinh tế, thu hút hiệu quả các quỹ đầu tư quốc tế…

“Để thực hiện thắng lợi các mục tiêu chiến lược của Đại hội XIV, Đảng bộ Bộ Tài chính cam kết và khẳng định quyết tâm chính trị cao nhất, không ngừng nỗ lực phát huy trí tuệ tập thể, đoàn kết và đổi mới sáng tạo trong công tác xây dựng và thực thi pháp luật nhằm tạo dựng hệ thống chính sách tài chính ngân sách ổn định và đồng bộ”, Bộ trưởng cam kết.