Thông tin được Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương Đặng Văn Dũng nêu ra trong tham luận “Kiên quyết, kiên trì đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực” trình bày tại Đại hội XIV của Đảng, chiều 21/1.

Ông Dũng cho rằng, tham nhũng là hiện tượng xã hội tiêu cực, không phân biệt chế độ chính trị và trình độ phát triển. Tham nhũng, lãng phí, tiêu cực gây thiệt hại nghiêm trọng đến các nguồn lực công, xâm hại đến hoạt động đúng đắn của bộ máy Đảng, Nhà nước và làm sai lệch công lý, công bằng xã hội.

Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn xác định tham nhũng là “giặc nội xâm”. Trong nhiều nhiệm kỳ, nhất là nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được triển khai quyết liệt, với nhiều chủ trương, cách làm mới, bài bản, khoa học, đồng bộ, hiệu quả.

Cụ thể, đầu nhiệm kỳ đã bổ sung nội dung về phòng, chống tiêu cực và thành lập Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, tiêu cực cấp tỉnh. Cuối nhiệm kỳ bổ sung nội dung về phòng, chống lãng phí, đảm bảo toàn diện, đồng bộ giữa giữa phòng, chống tham nhũng với phòng, chống tiêu cực và lãng phí.

Việc điều tra, xử lý vừa kiên quyết, nghiêm minh, vừa nhân văn, thuyết phục, làm rõ bản chất vụ án, phân hóa trách nhiệm rõ ràng, theo ông Dũng. Bên cạnh đó còn xử lý nghiêm minh với người có động cơ vụ lợi; khoan hồng với người thấy sai, chủ động khắc phục hậu quả, thu hồi tối đa tài sản bị chiếm đoạt, thất thoát cho Nhà nước và nhân dân.

Ông Dũng thông tin lần đầu tiên đã điều tra, truy tố, xét xử tội tham ô xảy ra ở khu vực ngoài nhà nước và điều tra, truy tố, xét xử vắng mặt cả bị can, bị cáo bỏ trốn ra nước ngoài.

“Không có vùng cấm, không có ngoại lệ không chỉ là khẩu hiệu, lời nói suông mà đã trở thành hiện thực sinh động, được cán bộ, đảng viên, nhân dân đồng tình ghi nhận, đánh giá cao, như Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng vừa qua”, ông Dũng nói.

Chuyển trọng tâm sang phòng ngừa, lấy phòng ngừa là chính

Để tiếp tục đẩy mạnh, kiên quyết, kiên trì đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương khẳng định cần quán triệt và thực hiện nghiêm túc, hiệu quả 3 yêu cầu, 5 trọng tâm, 3 đột phá, với phương châm “Kiên trì – Quyết tâm – Đồng thuận – Toàn diện – Đột phá” mà Tổng Bí thư Tô Lâm đã kết luận, chỉ đạo tại hội nghị vừa qua.

Trong đó, để chuyển trọng tâm sang phòng ngừa, lấy phòng ngừa là chính, cơ bản, lâu dài, ông Dũng nhìn nhận phải chuyển mạnh từ “đi sau xử lý” sang “đi trước kiểm soát”, từ “làm đúng quy trình” sang “làm thực chất, có kết quả”, từ “chống để răn đe” sang “xây để bền vững”, từ “quản lý truyền thống” sang “quản trị số”. Lấy công nghệ, dữ liệu làm công cụ giám sát, phòng ngừa, phát hiện tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Đi liền với đó phải tăng cường giám sát từ đầu, giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm; tiến hành giám sát bằng trí tuệ nhân tạo (AI); phân tích dữ liệu lớn (big data) để phát hiện, phòng ngừa tham nhũng, lãng phí, tiêu cực từ sớm, từ xa, không để vi phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn.

Cùng với hoàn thiện thể chế, pháp luật, ông Dũng đề nghị tăng cường công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và kiểm soát có hiệu quả tài sản, thu nhập.

Tăng cường xây dựng văn hóa liêm chính, hướng đến xây dựng xã hội liêm chính, quốc gia liêm chính với ba trụ cột trọng tâm là: thể chế liêm chính, nền công vụ liêm chính và đội ngũ cán bộ công chức liêm chính.

Bên cạnh đó cần nghiên cứu hoàn thiện cơ chế khởi kiện vụ án dân sự, hành chính của VKSND để tăng tính phòng ngừa, xử lý từ sớm vi phạm, không để kéo dài đến mức phải xử lý hình sự. Xử lý nghiêm minh và nhân văn, ưu tiên áp dụng các biện pháp kinh tế, hành chính, dân sự, kỷ luật. Xử lý hình sự là biện pháp cuối cùng theo đúng quan điểm chỉ đạo của Tổng Bí thư.

Hơn nữa, theo ông Dũng, phải tăng cường và nâng cao hiệu quả kiểm soát quyền lực. Cán bộ, công chức, viên chức nói riêng và người được giao chức vụ, quyền hạn nói chung phải không ngừng tu dưỡng, rèn luyện, thường xuyên “tự soi”, “tự sửa”.

Mọi quyền lực phải được kiểm soát chặt chẽ bằng cơ chế, phải được ràng buộc bằng trách nhiệm, quyền lực đến đâu trách nhiệm đến đó, quyền lực càng cao trách nhiệm càng lớn; lạm dụng, lợi dụng quyền lực phải bị truy cứu trách nhiệm và xử lý nghiêm minh.

Cũng theo lãnh đạo Ban Nội chính Trung ương, cần tập trung giải quyết dứt điểm các công trình, dự án có khó khăn vướng mắc, chậm tiến độ, tồn đọng, kéo dài, có nguy cơ thất thoát, lãng phí và các cơ sở nhà đất, tài sản công dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính.

Khẩn trương cụ thể hóa, thể chế hóa các chủ trương, quan điểm của Đảng về xử lý các vi phạm pháp luật về đất đai; xử lý sai phạm trong các vụ án, vụ việc nói chung và sai phạm liên quan đến kinh tế tư nhân nói riêng để khơi thông nguồn lực, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội của đất nước…