Cuộc thi Sáng kiến An toàn Giao thông Việt Nam 2025 do báo Dân trí phối hợp với Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an và Công ty Ô tô Toyota tổ chức đã bắt đầu đi đến các chặng vòng loại. Với gần 600 bài thi được gửi về, không ít thí sinh đã lựa chọn thể hiện nhiều chủ đề, cho thấy sự quan tâm và nỗ lực nhằm giải quyết các vấn đề giao thông nóng tại Việt Nam hiện nay.

Theo ban tổ chức, các bài thi năm nay có chất lượng cao và tương đối đồng đều. Đặc biệt, số lượng bài thi đến từ các trường THPT, đại học và các trường an ninh, quân sự, cũng như của bộ đội, cán bộ tại các cục, binh chủng thuộc Bộ Quốc phòng chiếm ưu thế. Đây cũng là nhóm tuổi mục tiêu của cuộc thi năm nay.

Tại vòng sơ loại và chung khảo, các bài thi sẽ được đánh giá dựa trên 4 tiêu chí, gồm tính cấp thiết và ý nghĩa xã hội; tính hợp lý, logic và đúng chủ đề; nội dung và hình thức trình bày; tính sáng tạo và đổi mới.

Cụ thể, với tiêu chí đầu tiên về tính cấp thiết và ý nghĩa xã hội, các giám khảo sẽ đánh giá mức độ thời sự cũng như tầm quan trọng của vấn đề giao thông được đề cập. Bài thi cần trả lời thuyết phục các câu hỏi như vấn đề có đang diễn ra phổ biến trong thực tế hay không? Mức độ ảnh hưởng tới an toàn giao thông và đời sống xã hội ra sao? Có phản ánh đúng những vấn đề “nóng”, được xã hội quan tâm hiện nay không? Và ý nghĩa xã hội của các sáng kiến nếu được nghiên cứu, phát triển trong tương lai là gì?

Ở tiêu chí thứ hai về tính hợp lý, logic và đúng chủ đề, các giám khảo không yêu cầu ý tưởng phải được triển khai thực tế, nhưng bài thi cần có giải pháp bám sát chủ đề đã lựa chọn, đưa ra được lập luận logic, mạch lạc, có cơ sở thuyết phục. Đồng thời, các nội dung và bước đề xuất cần có tính nhất quán, có khả năng vận dụng về mặt lý thuyết.

Với nội dung và hình thức trình bày, ban giám khảo sẽ đánh giá tổng quan chất lượng bài dự thi dựa trên các yếu tố gồm bố cục trình bày rõ ràng, mạch lạc; thể hiện đầy đủ mục tiêu, vấn đề, giải pháp, đề xuất; lập luận và sử dụng dẫn chứng, số liệu phù hợp; trình bày đúng thể lệ, dễ hiểu, thuyết phục.

Ở tiêu chí cuối cùng là mức độ mới mẻ của ý tưởng, ban giám khảo sẽ nhận xét dựa trên so sánh thực tế. Cụ thể, bài thi sẽ được đánh giá có lặp lại các mô hình, giải pháp cũ hay không; có cách tiếp cận vấn đề mới, khác biệt so với các giải pháp quen thuộc; có yếu tố đổi mới rõ ràng về tư duy, phương pháp, công cụ hoặc đối tượng tác động; và mức độ đột phá của ý tưởng trong bối cảnh an toàn giao thông hiện nay.

Trước đó, ban tổ chức cũng khuyến khích các bài thi có tính khả thi (khả năng bước ra khỏi phạm vi cuộc thi và đi vào đời sống), thể hiện ở việc giải pháp, ý tưởng phải xuất phát từ dữ liệu hoặc hiện trạng cụ thể; có lộ trình triển khai rõ ràng và khả năng ứng dụng vào bối cảnh thật.

Kinh nghiệm từ các năm triển khai trước cho thấy nhóm tác giả có mô hình thường là những nhóm đã nghiên cứu lâu dài, có thử nghiệm thực tế, khi được tư vấn có thể cải tiến nhanh chóng. Đây là yếu tố quan trọng khi xét khả năng ứng dụng và nhân rộng.