Ngày 6/1, Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế đã có báo cáo liên quan việc xây dựng hai công trình nhà rường và cổng gỗ tại khu vực thuộc quần thể lăng vua Thiệu Trị (phường Thủy Xuân, thành phố Huế).

Theo Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế, ngôi nhà rường được xây dựng cố định trên nền móng chân tảng phía trước bửu thành lăng mộ Nghi Thiên Chương Hoàng hậu Từ Dũ – một phần của quần thể lăng vua Thiệu Trị. Đây là vị trí thuộc khu vực bảo vệ 1 (vùng lõi) của di tích.

Công trình có diện tích khoảng 35m2, cao 6m, kết cấu gồm 16 cột, hệ thống vì kèo đều bằng gỗ, mái lợp ngói liệt.

Trong khi đó, cổng gỗ vào lăng vua Thiệu Trị nằm ở vị trí tiếp giáp khu vực bảo vệ 1 của di tích, được làm theo kiểu tam quan, rộng khoảng 7m, trụ biểu cao 3,9-4,6m.

Theo Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế,  sau khi dư luận phản ánh, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã có báo cáo nhưng chưa làm rõ quy mô chi tiết và tính chất của các công trình đã xây dựng, cũng như tổng mức đầu tư, quy trình tiếp nhận nguồn vốn xã hội hóa.

Đơn vị quản lý di tích chưa cung cấp trình tự, thủ tục pháp lý đã thực hiện; thiếu các căn cứ tư liệu lịch sử, khoa học phục vụ cho việc thiết kế và phục dựng công trình.

Đặc biệt, Trung tâm chưa làm rõ trách nhiệm quản lý của tập thể, cá nhân liên quan khi thực hiện công trình. Việc xây dựng chưa đảm bảo tuân thủ Luật Di sản văn hóa năm 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Đơn vị cũng chưa đề xuất biện pháp khắc phục hậu quả khả thi.

Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế nhận định sự việc đã gây ra hiệu ứng truyền thông tiêu cực, ảnh hưởng đến uy tín của các cơ quan quản lý Nhà nước về văn hóa, cũng như hình ảnh của thành phố Huế với tư cách là một đô thị di sản.

Lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế khẳng định lăng vua Thiệu Trị là thành phần cấu thành quan trọng của quần thể di tích Cố đô Huế – Di sản văn hóa thế giới. Mọi hoạt động tu bổ, tôn tạo, xây dựng mới tại đây, dù ở quy mô nhỏ, đều bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Luật Di sản văn hóa, nghị định hướng dẫn thi hành và các công ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Sở Văn hóa và Thể thao kiến nghị UBND thành phố Huế chỉ đạo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế giải trình đầy đủ, chi tiết về toàn bộ quá trình vận động, tiếp nhận tài trợ và tổ chức xây dựng các công trình; đồng thời tháo dỡ ngay công trình xây dựng trái phép trong vùng lõi di tích, hoàn trả mặt bằng nguyên trạng.

Đơn vị cũng phải tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tập thể và cá nhân có liên quan, đề xuất hình thức xử lý theo quy định.

Trước đó, dư luận xôn xao về sự xuất hiện bất ngờ của một công trình nhà gỗ kiên cố tại lăng Xương Thọ, nơi an nghỉ của Nghi Thiên Chương Hoàng hậu Từ Dũ. 

Công trình này không có trong hồ sơ báo cáo kinh tế kỹ thuật của dự án tu bổ, tôn tạo lăng Xương Thọ đã được thẩm định, phê duyệt.

Sau khi dư luận phản ánh, Cục Di sản văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã đề nghị cơ quan chức năng thành phố Huế kiểm tra, giải quyết theo thẩm quyền đối với công trình nhà rường tại lăng Xương Thọ.