Thanh tra tỉnh Cà Mau đã có kết luận thanh tra 12 dự án khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài, hiệu quả thấp, nguy cơ gây thất thoát, lãng phí trên địa bàn Cà Mau và Bạc Liêu (cũ).

Trong đó có 6 dự án tại tỉnh Bạc Liêu cũ và 6 dự án ở tỉnh Cà Mau. Theo Thanh tra tỉnh Cà Mau, những dự án này có tổng vốn đầu tư hàng trăm tỷ đồng, thuộc các lĩnh vực như: xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu hành chính và khu tái định cư; xây dựng đường cứu hộ, cứu nạn đê biển; xây dựng chợ và khu nhà ở; khu đô thị mới; khu dân cư; xây dựng cơ sở hạ tầng để phòng, chống xói lở bờ biển; đầu tư phát triển mạng lưới y tế vùng khó khăn;…

Do tiến độ thi công chậm, giải ngân khó khăn, vướng mặt bằng,… dẫn đến dự án tồn đọng, kéo dài (có dự án gần 20 năm), chưa hoàn thành đúng tiến độ kế hoạch phê duyệt.

Trong quá trình triển khai thực hiện từng dự án, vẫn còn một số hạn chế, vi phạm, vướng mắc như: Gói thầu trễ hạn; chưa phê duyệt điều chỉnh dự án; ban hành quyết định thu hồi đất không đúng thẩm quyền; không đúng thẩm quyền lựa chọn nhà thầu; nghiệm thu không đúng thực tế; nợ đọng xây dựng cơ bản; nợ tiền thuế…

Cơ quan thanh tra xác định, để xảy ra những hạn chế, vi phạm, vướng mắc nêu trên thuộc trách nhiệm của một số lãnh đạo, nguyên lãnh đạo UBND tỉnh và sở, ngành có liên quan của Bạc Liêu, Cà Mau trong từng giai đoạn, thời điểm triển khai dự án.

Ngoài kiến nghị cơ quan thẩm quyền xem xét xử lý hành chính, trách nhiệm của các cá nhân có liên quan, Thanh tra tỉnh Cà Mau cũng kiến nghị các biện pháp xử lý, trong đó có ít nhất 5 dự án được kiến nghị có cơ chế đặc thù để khắc phục.

5 dự án này chủ yếu nằm trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu cũ, gồm: Dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu hành chính huyện Vĩnh Lợi; dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu tái định cư hai bên đường số 16 (nay là đường Nguyễn Tất Thành); dự án khu dân cư giáp khu tái định cư bến xe – bộ đội biên phòng; dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu tái định cư bến xe – bộ đội biên phòng; dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu trung tâm hành chính tỉnh.

Theo cơ quan thanh tra, đối với các quyết định thu hồi đất và phê duyệt phương án bồi thường của các dự án đã ban hành không đúng thẩm quyền từ khi ban hành đến nay chưa nhận được đơn khiếu nại từ người bị thu hồi đất liên quan đến thẩm quyền ban hành văn bản.

Mặt khác, dù các quyết định thu hồi đất và phê duyệt phương án bồi thường ban hành không đúng thẩm quyền nhưng không làm sai lệch giá trị bồi thường và không ảnh hưởng đến quyền lợi, lợi ích hợp pháp của các hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án.

Cơ quan thanh tra cho rằng, nếu xem xét, điều chỉnh quyết định và lập lại phương án bồi thường sẽ không khả thi, do dự án đã tồn tại nhiều năm, đã qua nhiều lần điều chỉnh giá đất nên sự chênh lệch giữa giá đất cũ và mới rất lớn. Nếu chỉ lập phương án bồi thường cho những hộ chưa chấp hành bàn giao mặt bằng sẽ không công bằng cho những hộ đã chấp hành tốt bàn giao mặt bằng, nguy cơ tạo ra khiếu nại đông người, phức tạp.

Trên cơ sở đó, cơ quan thanh tra kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau kiến nghị Thủ tướng và các bộ, ngành Trung ương xem xét trình cấp có thẩm quyền cho cơ chế đặc thù trong thực hiện công tác giải phóng mặt bằng đối với các dự án có các quyết định thu hồi đất và phê duyệt phương án bồi thường đã ban hành không đúng thẩm quyền.

“Trong đó không hủy bỏ các quyết định ban hành không đúng thẩm quyền và được áp dụng biện pháp hành chính để thực hiện công tác giải phóng mặt bằng đối với các trường hợp này”, theo kiến nghị của Thanh tra tỉnh Cà Mau.